Psychologia

Frenologia

XIX-wieczny szkielet frenologiczny

Frenologia (gr. phren - spryt, psyche) hipoteza z XVIII i XIX wieku opracowana przez Franza Josefa Galla (1758-1828) i Johanna Spurzheima (1776-1832), według której łub mózgu była podzielona na odrębne ośrodki, z których każdy zapewniał fizykalne pierwiastek zjawisk psychicznych, rozumianych w charakterze całkiem złożone zdolności intelektualne, muzyczne itp. Wydaje się, iż wybór zjawisk umysłowych był dosyć opcjonalny. Na przestrzeni kiedy Gall, zdumiewający anatom, poszukiwał argumentów naukowych, jego współpracownicy rozwinęli quasinaukową koncepcję - frenologię. Zgodnie z tymi poglądami, w toku rozwoju niektóre ośrodki korowe rozwijały się w wyższym stopniu, a tym samym miały oddziaływanie na kształtujące się padlina czaszki. Badając uwypuklenia na czaszce, frenolodzy twierdzili, iż są w stanie scharakteryzować, które ośrodki korowe rozwinęły się z większym natężeniem u danego osobnika, a z tej przyczyny, w jakim zakresie przejawia on wybitne zdolności. Wywód to było niezbicie wielce subiektywne i prowadziło do potwierdzenia istniejących ówcześnie stereotypów płciowych, to znaczy rasowych.

Współczesne badania pokazały, iż nie istnieje przeciętny metodyczny stosunek pośród ukształtowaniem czaszki a cechami psychicznymi. Frenologia pociągnęła za sobą chęć kraniologią.

Frenologia miała także prężny oddziaływanie na postęp prawdziwej nauki - neurologii i neuropsychologii. Gall postulował skoro, iż zdolności językowe są związane z przednimi rejonami mózgu. Wielu badaczy prowadziło dyskusję, szukając argumentów potwierdzających tezę Galla, czy też jej przeczących. W takie tło dopiero co wpisał się Paul Broca, korelując objawy afazji ruchowej z uszkodzeniem przednich części mózgu, podziękowanie czemu jego obserwacje były w szerokim zakresie cytowane i wystarczająco żwawo zostały uznane przez innych badaczy (doniesienia na kwestia objawów afazji i uszkodzenia przednich części mózgu były czynione na długo poprzednio Broca ogłosił swoje “objawienie”, ale wręcz pies z kulawą nogą ich nie wiązał z frenologią).

Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Frenologia

• fizjonomika