Stres
17/08/2008 – 01:00
Artykuł wymaga poszerzenia.
Do artykułu wypada nałożyć: przedstawić fazy adaptacji, konkurencyjne teorie stresu, termin nerwicy eksperymentalnej, szlak różnic indywidualnych, rozpad stresu.
Stres jest definiowany w psychologii jak dynamiczna relacja adaptacyjna pośrodku możliwościami jednostki a wymogami sytuacji (stresorem), charakteryzująca się brakiem równowagi. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi.
W terminologii medycznej, napięcie jest zaburzeniem homeostazy spowodowanym czynnikiem fizycznym czy też psychologicznym. Czynnikami powodującymi napięcie mogą być czynniki umysłowe, fizjologiczne, anatomiczne bądź fizyczne.
Spis treści
- 1 Konduita pojęcia stres
- 2 Definicje stresu
- 3 Nauki o życiu stresu
- 4 Psychologia stresu
- 5 Typowe stresory, inaczej alternatywna myśl stresu wg Thomasa Holmesa i Richarda Rahe’a
- 6 Zobacz też
//
Proweniencja pojęcia stres
Pojęcie stresu wprowadzone zostało do użycia przez Hansa Hugona Selye’a, kto badaniu tego zjawiska poświęcił 50 lat pracy naukowej. Z tego także powodu nosił ksywka dr Stress. Selye opublikował powyżej 1400 artykułów i 30 książek na przedmiot stresu.
Selye jak dziewiczy postawił hipotezę, iż ciąg chorób somatycznych jest skutkiem niezdolności człowieka do radzenia sobie ze stresem. Widmo to nazwał mianem niewydolności tzw. syndromu ogólnej adaptacji i opisał je w pierwszej swojej książce na myśl stresu w roku 1956 pt. The Stress of Life.
Definicje stresu
Istnieją 3 typy definicji stresu:
1) Napięcie jak impuls - sytuacje występujące w naszym otoczeniu mające naturalną talent do wywoływania napięcia i silnych emocji. Do teorii związanych z tym rodzajem definicji należą: założenie Ellio i Eisdorfer, myśl Janisa i idea zmian życiowych Thomasa Holmesa i Richarda Rahe’a.
2) Napięcie w charakterze reperkusje - zarówno fizjologiczna jakim sposobem i psychologiczna będąca odpowiedzią na czyn stresorów (sytuacji wywołujących napięcie). Do teorii związanych z tym rodzajem definicji należą: homeostatyczna projekt Cannona oznacza to myśl Selyego (GAS, LAS).
3) Napięcie w charakterze przebieg albo interes - stosunek wśród jednostką a otoczeniem: transakcyjny projekt Lazarusa, koncept Antonovsky’ego, pomysł Hobfolla, koncept sytuacji trudnych Tomaszewskiego, regulacyjno-informacyjna projekt stresu Reykowskiego.
Trzy typy reakcji na stres:
- Dystres jest reakcją organizmu na niebezpieczeństwo, zator czy też niemożliwość realizacji ważnych celów i zadań człowieka, pojawia się w momencie zadziałania bodźca, alias stresora.
- Eustres to napięcie pozytywnie mobilizujący do działania.
- Neustres to pęd na rzecz danej osoby obojętny w działaniu, tak czy owak na rzecz innych bywa on eustresowy bądź dystresowy
Radzenie sobie ze stresem (coping) to poznawcze i behawioralne wysiłki skierowane na powściągliwość, obniżenie czy też tolerowanie zewnętrznych czy też wewnętrznych żądań.
optimum
(próg)
eustres
stres
korzystny
dystres
stres
szkodliwy
WYCZERPANIE
p o b u d z e n i e
Nauki o życiu stresu
Stres wiąże się średnio z nasileniem wydzielania kortykotropiny przez przysadkę mózgową. Górny stopień tego hormonu pobudza korę nadnerczy powodując intensywną produkcję glikokortykoidów - naturalnych sterydów, które podnoszą zdolność produkcyjna organizmu i pozwalają na dostosowanie się do warunków stresowych.
Objawy ostrego stresu
- pobudzenie emocjonalne,
- wzrost ciśnienia krwi,
- przyspieszenie akcji serca,
- ból głowy,
- ból brzucha,
- przyspieszenie oddechu,
- suchość w ustach,
- “gęsia skórka”,
- wzrost stężenia cukru we krwi;
Psychologia stresu
Stres w powszechnym odbiorze jest traktowany za zjawa szkodliwe. W rzeczywistości czyn niepożądane przynosi jeno napięcie targ żwawy (bardziej natężony indywidualne potencjał adaptacyjne jednostki) bądź rynek długotrwały. Napięcie średni zwiększa siła radzenia sobie z wymaganiami adaptacyjnymi otoczenia, podziękowanie czemu umożliwia progresja umysłowy. Wielu badaczy zjawiska określa go jak kardynalny element rozwoju. Koncepcje określające napięcie w charakterze zawżdy wrogi (przede wszystkim hipoteza wychowania bezstresowego Carla Rogersa) są uważane za największą pomyłkę naukowej psychologii. Napięcie rynek długotrwały przyczynia się do rozwoju zaburzeń psychicznych, przede wszystkim takich jakże: zaburzenia lękowe (nerwicowe) i depresyjne, napięcie rynek prężny, traumatyzujący stwarza groźba PTSD (zespołu stresu pourazowego) tudzież w szczególnych przypadkach zaburzeń osobowości.
Fazy stresu
Wg Selye’go napięcie przebiega w następujących fazach:
- Faza alarmowa. Początkowa, alarmowa oddźwięk zaskoczenia i niepokoju z powodu niedoświadczenia i konfrontacji z nową położenie. Wyróżniamy w niej dwaj subfazy:
- Stadium szoku.
- Stadium przeciwdziałania szokowi. Jednostka skalarna podejmuje wysiłki obronne.
- Faza przystosowania (odporności). Stworzenie uczy się efektywnie i bez nadmiernych zaburzeń udzielać rady sobie ze stresorem. Jeżeli stworzenie poradzi sobie z trudną sytuacją pełnia wraca do normy. W innym wypadku następuje trzecia faza.
- Faza zużycia. Stałe podniecenie całego organizmu (powłóczysty napięcie) prowadzi do zużycia zasobów odpornościowych, co przypadkiem mieć przewagę do chorób psychosomatycznych. W szczególnych wypadkach prowadzi poniekąd do śmierci.
STRES
LĘK
ROZŁADOWANIE
POCZUCIA WINY
Długotrwała wystawa na napięcie jest jedną z powszechnych przyczyn nerwic.
Błędne krąg: związek stresu i nerwicy.
Typowe stresory, alias alternatywna plan stresu wg Thomasa Holmesa i Richarda Rahe’a
zdarzenie
liczba punktów określająca obciążenie
śmierć współmałżonka
100
rozwód
73
ślub
50
utrata pracy
47
pogodzenie się ze współmałżonkiem
45
reorganizacja przedsiębiorstwa
39
zmiana pracy
36
zmiana godzin bądź warunków pracy
20
urlop
13
święta
12
W roku 1967, para psychiatrzy z Washington University w Seattle, tj. Thomas Holmes a Richard Rahe ogłosili alternatywną koncepcję stresu, bazującą na pojęciu stresora. Holmes i Rahe opracowali skalę 43 wydarzeń życiowych, którą wolontariusze uszeregowali podług tego, jakim sposobem wielkiego przystosowania wymaga każde okoliczność. Badacze badali względną siłę działania sytuacji stresujących, przypisując bodźcowi odpowiednią zaleta umowną jednostek stresu w skali od 0 do 100. W ów tryb powstał atrakcyjny ankieta Social Readjustment Rating Scale (SRRS).
Kwestionariusz (SRRS) Thomasa Holmesa i Richarda Rahe’a aplikowano ludziom przywiezionym na wyrazisty ordynans tudzież osobom towarzyszącym. Okazało się, iż osoby chore doświadczyły wysoce więcej stresujących wydarzeń w przeciągu roku poprzedzającego chorobę, aniżeli osoby towarzyszące. Udowodniono wówczas typowy relacja pośrodku stresorami, a chorobą.
Przeciętny pokłosie stresorów
Z badań Holmesa i Rahe’a wynika interesująca powiązanie statystyczna pośrodku stresorami, a prawdopodobieństwem zapadnięcia na poważną chorobę:
- 150 - 199 jednostek stresu = 37% możność choroby w ciągu kolejnych 2 lat
- 200 - 299 jednostek stresu = 51% możliwość choroby w ciągu kolejnych 2 lat
- ponad 300 jednostek stresu = 79% okazja choroby w ciągu kolejnych 2 lat
Zobacz też
- stresor
- homeostaza
- relaks
Linki zewnętrzne
- Lista stresujących wydarzeń życiowych - badanie
Sorry, comments for this entry are closed at this time.