Psychologia

Stygmatyzacja

Stygmatyzacja, podpisywanie, naznaczanie jest to bieg nadawania określeń w kategoriach zachowania jednostkom, grupom społecznym oznacza to kategoriom społecznym w wyniku czego przyjmują one nadane im cechy i zaczynają robić zgodnie z przypisanymi im etykietami.

Proces naznaczania społecznego (przypięcie komuś etykietki) odbywa się notorycznie pod ręką określaniu negatywnej grupy odniesienia, np. określanie kogoś, jaki złamał kanon, mianem kryminalisty.

Naznaczanie bywa przyczyną deprecjonowania jednostek i grup społecznych. Jest on także bazowym mechanizmem tworzenia stereotypów.

Zajmuje się ludzkimi interakcjami, zachowaniem i kontrolą, zwłaszcza w zakresie dewiacji.

Stygmatyzacja w psychiatrii

Stygmatyzacja być może konstytuować rezultat mniejszy od zera diagnozy psychiatrycznej czy też psychologicznej polegająca na klasyfikowaniu ludzi wedle procedury zerojedynkowej. Źródłem negatywnego myślenia o jednostce być może być postać diagnosty, jego wcześniejsze kontakty z osobami z danej grupy i oficjalne stereotypy.

Postawa prokuratorska to przypisywanie negatywnych etykiet inaczej uproszczonych form kategoryzacji społecznej w modus oczywisty ewentualnie ciemny; negatywne wartościowanie jednostki bez wyjaśnienia przyczyn zachowania.

Stygmatyzacja jest procesem, w którym etykietę nadaje się osobom nie spełniającym oczekiwań innych - nietypowym w wyglądzie, zachowaniu, poglądach, odmiennym kulturowo ewentualnie rasowo, niechętnym ewentualnie nieumiejącym przechowywać się zgodnie z przyjętymi normami (osoby należące do subkultur).

Podstawa wpływu stygmatu na jednostkę

Delegacja

Zmiana pozycji społecznej

Odrzucenie

Obniżenie poczucia własnej wartości

Wyuczona bezradność

Efekt Golema

Etykietowanie wpływa zwrotnie na metoda myślenia “chorego” o sobie w kategoriach zawartych w stygmacie, jednostka skalarna zaczyna ufać w dysponowanie przypisywanymi właściwościami, identyfikować się z nimi i przechowywać zgodnie z treścią stygmatu, spełniając oczekiwania społeczne.

1. Delegacja najsłabszego członka rodziny do integracji systemu rodzinnego przez manifestację jego patologii zaburzeniem psychicznym. “Niezdrów” czuje się bezsilny i bezradny z powodu braku wsparcia na rzecz jego działań antystygmatyzujących.
2. Zmiana pozycji społecznej. Jednostka miary otrzymuje komunikaty o nieufności, strachu, podejrzliwości.
3. Odrzucenie przez okolica społeczne.
4. Obniżenie poczucia własnej wartości, poczucia bezpieczeństwa i zaufania do siebie i innych, rozwój poczucia zagrożenia. Prowadzi to do zachowań, mających na celu pokazanie się z innej okolica, tym w wyższym stopniu wzrasta podejrzliwość otoczenia, co jednostka skalarna interpretuje w kategoriach “wszystko co robię jest złe”.
5. Wyuczona bezbronność - umysł o sobie i swoim zachowaniu w kategoriach braku wpływu staje się regułą. Dochodzi do izolacji społecznej, obniżenia nastroju i motywacji do zmiany sytuacji.
6. Efekt Golema - samospełniające się znak dotyczące negatywnych wartościowań własnej osoby. Jednostka skalarna zaczyna sądzić o sobie jak “chorym psychicznie“.

Pozytywna niwa procesu naznaczania

Pozytywnym skutkiem procesu naznaczania, wykorzystywanym w terapii jest m.in. wychodzenie z uzależnień, dokąd pierwszym krokiem jest autonaznaczenie alias werbalizacja braku kontroli powyżej sobą, przesłanka konieczny powodzenia terapii.